Bài 12, 13, 14, 15, 16 trang 106 SGK Toán 9 tập 1 – Sachbaitap.com

Rate this post

Giải bài 12, 13, 14, 15, 16 trang 106 sách giáo khoa Toán lớp 9 tập 1 bài Liên hệ giữa dây và khoảng cách từ tâm đến dây. Bài 16 Cho đường tròn (O), điểm A nằm bên trong đường tròn. Vẽ dây BC vuông góc với OA tại A. Vẽ dây EF bất kì đi qua A và không vuông góc với OA.

Bài 12 trang 106 SGK Toán lớp 9 tập 1

Câu hỏi:

Cho đường tròn tâm (O) bán kính (5cm), dây (AB) bằng (8cm).

a) Tính khoảng cách từ tâm (O) đến dây (AB).

b) Gọi (I) là điểm thuộc dây (AB) sao cho (AI=1cm). Kẻ dây (CD) đi qua (I) và vuông góc với (AB). Chứng minh rằng (CD=AB).

Lời giải:

a) Kẻ (OHperp AB) tại H

Khi đó, đường tròn (O) có OH là 1 phần đường kính vuông góc với dây AB tại H

Suy ra (H) là trung điểm của dây (AB) (Theo định lí 2 – trang 103)

(Rightarrow HA=HB=dfrac{AB}{2}=dfrac{8}{2}=4cm.)

Xét tam giác (HOB) vuông tại (H), theo định lí Pytago, ta có:

(OB^2=OH^2+HB^2 Leftrightarrow OH^{2}=OB^{2}-HB^{2})

(Leftrightarrow OH^2=5^{2}-4^{2}=25-16=9Rightarrow OH=3(cm)).

Vậy khoảng cách từ tâm (O) đến dây (AB) là (3cm).

b) Vẽ (OKperp CD) tại K

Tứ giác (KOHI) có ba góc vuông ((widehat K=widehat H=widehat I=90^0)) nên là hình chữ nhật, suy ra (OK=HI).

Ta có (HI=AH-AI=4-1=3cm), suy ra (OK=3cm.)

Vậy (OH=OK = 3cm.)

Hai dây (AB) và (CD) cách đều tâm nên chúng bằng nhau.

Do đó (AB = CD.)

Bài 13 trang 106 SGK Toán lớp 9 tập 1

Câu hỏi:

Cho đường tròn ((O)) có các dây (AB) và (CD) bằng nhau, các tia (AB) và (CD) cắt nhau tại điểm (E) nằm bên ngoài đường tròn. Gọi (H) và (K) theo thứ tự là trung điểm của (AB) và (CD). Chứng minh rằng:

Xem thêm:  Giải vở bài tập Toán 4 bài 163: Ôn tập về các phép tính với phân số

a) (EH = EK)

b) (EA = EC).

Lời giải:

a) Nối OE.

Vì (HA=HB) nên (OHperp AB) (đường kính đi qua trung điểm của dây không đi qua tâm thì vuông góc với dây đó)

Vì (KC=KD) nên (OKperp CD). (đường kính đi qua trung điểm của dây không đi qua tâm thì vuông góc với dây đó)

Mà (AB=CD) nên (OH=OK) (hai dây bằng nhau thì cách đều tâm).

Xét (Delta HOE) và (Delta KOE) có:

(OH=OK)

(EO) chung

(widehat{EHO}=widehat{EKO}=90^0)

(Rightarrow) (Delta HOE=Delta KOE) (cạnh huyền – cạnh góc vuông)

(Rightarrow) (EH=EK (1)) ( 2 cạnh tương ứng)

b) Vì (AB=CD) nên (dfrac{AB}{2}=dfrac{CD}{2}) hay (AH=KC) (2)

Từ (1) và (2) (Rightarrow) (EH+HA=EK+KC)

hay (EA=EC.)

Bài 14 trang 106 SGK Toán lớp 9 tập 1

Câu hỏi:

Cho đường tròn tâm (O) bán kính (25cm), dây (AB) bằng (40cm). Vẽ dây (CD) song song với (AB) và có khoảng cách đến (AB) bằng (22cm). Tính độ dài dây (CD).

Phương pháp:

+) Kẻ đường kính vuông góc với dây.

+) Sử dụng định lý: Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.

+) Sử dụng định lí Pytago: (Delta{ABC}) vuông tại (A) thì (BC^2=AB^2+AC^2).

Lời giải:

Vẽ (OHperp AB), đường thẳng (OH) cắt (CD) tại (K).

Vì (AB // CD) mà (OHperp AB) suy ra (OH perp CD) hay (OK perp CD).

Ta có (OK bot DC) và (OH bot AB) nên (KC=KD=dfrac {CD}2) và (AH=HB=dfrac {AB}2) (vì đường kính vuông góc với dây thì đi qua trung điểm của dây ấy)

Xem thêm:  Giải bài 1, 2, 3 trang 30, 31 SGK Toán 9 tập 2

Ta có: (OB=OD=R=25cm).

Áp dụng định lí Pytago vào tam giác (OBH) vuông tại (H), ta có:

(OB^2=OH^2+HB^2 Rightarrow OH^2=OB^2-HB^2)

(Leftrightarrow OH=sqrt{OB^2-left ( dfrac{AB}{2} right )^2})

(=sqrt{25^2-left ( dfrac{40}{2} right )^2}=15(cm))

Lại có: (HK=OH+OK )

(Rightarrow OK=HK-OH=22-15=7(cm))

Áp dụng định lí Pytago vào tam giác (OKD) vuông tại (K), ta có:

(OD^2=OK^2+KD^2)

(Rightarrow KD^2=OD^2-OK^2=25^2-7^2=576)

(KD=sqrt{576}=24(cm))

(Rightarrow CD=2KD=48(cm))

Bài 15 trang 106 SGK Toán lớp 9 tập 1

Câu hỏi:

Cho hình (70) trong đó hai đường tròn cùng có tâm là (O). Cho biết (AB>CD).

Hãy so sánh các độ dài:

a) (OH) và (OK);

b) (ME) và (MF);

c) (MH) và (MK).

Phương pháp:

+) Để so sánh hai dây, ta đi so sánh khoảng cách từ tâm đến hai dây ấy và ngược lại.

+) Sử dụng tính chất: Trong một đường tròn:

a) Dây nào lớn hơn thì dây đó gần tâm hơn.

b) Dây nào gần tâm hơn thì dây đó lớn hơn.

c) Đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.

Lời giải:

a) Xét trong đường tròn nhỏ:

Theo định lí (2): trong hai dây của một đường tròn, dây nào lớn hơn thì dây đó gần tâm hơn.

Theo giả thiết (AB > CD) suy ra (AB) gần tâm hơn, tức là (OH < OK ).

b) Xét trong đường tròn lớn:

Theo định lí (2): trong hai dây của một đường tròn, dây nào gần tâm hơn thì dây đó lớn hơn.

Theo câu (a), ta có: (OH < OK Rightarrow ME > MF).

Xem thêm:  Giải bài 28, 29, 30 trang 160, 161 Sách bài tập Toán 9 tập 2

c) Xét trong đường tròn lớn:

Vì (OH bot ME Rightarrow EH=MH=dfrac{ME}{2}) (Định lý 2 – trang 103).

Vì (OK bot MF Rightarrow KF=MK=dfrac{MF}{2}) (Định lý 2 – trang 103).

Theo câu (b), ta có: (ME > MF Rightarrow dfrac{ME}{2} > dfrac{MF}{2} Leftrightarrow MH > MK)

Bài 16 trang 106 SGK Toán lớp 9 tập 1

Câu hỏi:

Cho đường tròn (O), điểm A nằm bên trong đường tròn. Vẽ dây BC vuông góc với OA tại A. Vẽ dây EF bất kì đi qua A và không vuông góc với OA. Hãy so sánh độ dài hai dây BC và EF.

Phương pháp:

– Để so sánh hai dây, ta đi so sánh khoảng cách từ tâm đến hai dây đó.

– Sử dụng các tính chất sau:

+) Trong tam giác vuông, cạnh huyền là cạnh lớn nhất.

+) Trong một đường tròn, dây nào gần tâm hơn thì dây đó lớn hơn.

Lời giải:

Vẽ (OHperp EF) tại H.

Xét tam giác (HOA) vuông tại (H) có (OA) là cạnh huyền

Do đó (OA > OH) (trong tam giác vuông, cạnh huyền là cạnh lớn nhất)

(Rightarrow) (EF>BC) (dây nào gần tâm hơn thì dây đó lớn hơn).

Nhận xét. Trong các dây đi qua một điểm (A) ở trong đường tròn, dây vuông góc với (OA) là dây ngắn nhất.

Sachbaitap.com

Bài tiếp theo